Polski rynek pracy od kilku lat intensywnie korzysta z doświadczenia pracowników zza wschodniej granicy. Zatrudnienie obcokrajowców – szczególnie z Ukrainy i Białorusi – może być prostsze, niż się wydaje, o ile dobrze przygotujesz się do formalności. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik krok po kroku.
1. Sprawdź podstawy prawne
Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce regulują przede wszystkim:
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Ustawa o cudzoziemcach
Odpowiednie rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej
Pracodawca ma obowiązek zapewnić legalny tytuł pobytowy i dostęp do rynku pracy.
2. Rodzaj pobytu i praca bez zezwolenia
Obywatele Ukrainy i Białorusi mogą przebywać w Polsce m.in. na podstawie:
wizy krajowej lub Schengen,
ruchu bezwizowego (do 90 dni w okresie 180 dni),
zezwolenia na pobyt czasowy,
specjalnych przepisów (np. dla obywateli Ukrainy na mocy ustawy pomocowej z 2022 r.).
Ważne: Nie każdy tytuł pobytowy pozwala na podjęcie pracy – sprawdź to przed podpisaniem umowy.
3. Oświadczenie o powierzeniu pracy
Najprostsza i najczęściej wybierana procedura przy zatrudnianiu obywateli Ukrainy i Białorusi.
Składasz wniosek do powiatowego urzędu pracy za posrednictwem strony www.praca.gov.pl/eurzad
Po rejestracji oświadczenia możesz podpisać umowę.
Maksymalny okres: 24 miesiące.
Pracownik musi wykonywać pracę zgodnie z treścią oświadczenia.
4. Zezwolenie na pracę
Jeżeli zatrudnienie ma trwać dłużej albo dotyczy innych krajów niż te objęte procedurą oświadczeniową, konieczne będzie zezwolenie na pracę (typ A, B, C itd.).
Wniosek składa pracodawca w urzędzie wojewódzkim.
Zezwolenie wydawane jest zwykle na okres do 3 lat.
5. Umowa i wynagrodzenie
Obcokrajowiec musi mieć podpisaną umowę w formie pisemnej (umowa o pracę, zlecenie).
Wynagrodzenie nie może być niższe niż dla obywateli Polski na tym samym stanowisku.
Dokumenty i umowa powinny być zrozumiałe – jeśli pracownik nie zna polskiego, przygotuj tłumaczenie.
6. Zgłoszenia i podatki
Zgłoś pracownika do ZUS w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy.
Odprowadzaj składki i podatek dochodowy tak samo jak w przypadku polskich pracowników.
7. Dobre praktyki
Zapewnij wsparcie w formalnościach (PESEL, konto bankowe).
Dbaj o równe traktowanie – przepisy antydyskryminacyjne obowiązują wszystkich.
Prowadź dokumentację potwierdzającą legalność zatrudnienia (kopie paszportu, oświadczenie, zezwolenie).
Podsumowanie
Legalne zatrudnienie obcokrajowca w Polsce nie musi być skomplikowane, o ile przestrzegasz przepisów i dbasz o terminowość dokumentów. Dla firm to szansa na pozyskanie zmotywowanych pracowników, a dla cudzoziemców – pewność stabilnego zatrudnienia.
